Dag Twee: Voorronden Scharpach Concours Categorie 1
Vorig jaar miste ik de voorrondes van de professionals en conservatoriumstudenten vanwege de indeling van het programma. Dit jaar was er ruimte, dus kon ik mooi gaan luisteren.
Een van de indrukken die ik kreeg kan ik alvast verklappen: Naar mijn idee moet de Workshop Podiumpresentatie van Bobby Rootveld net zoals de masterclasses verplicht worden gesteld voor deelnemers van Categorie 1.
Van de 22 kandidaten gingen er namelijk minimaal 16 zonder aankondiging zitten. Het mag zo zijn dat de jury vast wel weet wat de stukken zullen zijn, maar het nietsvermoedende publiek werd steeds weer getracteerd op een spelletje Raden Maar..
Het spijt me, dat ik daarom van sommige stukken de namen niet weet. Ik zal me dan tot een gok dan wel impressie beperken.
Dus bij dezen een tip van een belangstellende luisteraar: vertel wie je bent en wat je speelt. Het is niet alleen goed voor mijn muzikale opvoeding dat ik weet wat er gespeeld wordt, maar de naam van een gitarist die goed heeft gespeeld onthou ik ook wanneer ik in de winkel door de CD bak ga, of door concertprogramma’s blader.
Goed, back to business. Toen ik ging zitten in de Orgelzaal was er nogal wat verkoelende luchtcirculatie en dat terwijl het niet zo heel warm was, populair gezegd: het tochtte als een sluis. Ik hoop maar dat de gitaristen er geen last van hebben gehad.
Iedere kandidaat kreeg ruwweg acht minuten om zijn of haar vaardigheden te tonen. De tijdwaarneming was -met de stopwatch erbij- streng maar rechtvaardig. Niemand ging over de tijd heen.
Ik heb een kandidatenlijst, dus kan ik over iedereen die gespeeld heeft kort wat schrijven. Nee, geen juryrapport, want zoveel weet ik er helemaal niet van, maar gewoon wat luisteraarsimpressies.
;-) Ik hoop wel dat ik de kandidaten op de juiste manier hen aangekruist, anders loop ik hier compleet uit de maat! Het probleem was dat midden onder het programma de volgorde gewijzigd raakte: Ik moest soms gewoon afgaan op het uiterlijk van de kandidaten om nog enigszins in te schatten wie ze waren, dus als ik me heb vergist, bij deze mijn excuus!
Catherine Struys opende het concours met het langzame deel uit de Sonata Meridional van Ponce. Ze speelde het met een mooie krachtige toon en afgewerkte dynamiek.
Irina Kulikova was nummer twee. Ik gokte haar stuk als iets van Mertz of Coste. Een paar dagen later bleek het Andante en Rondo van Aguado te zijn. Ze speelde dit virtuoze stuk duidelijk, ingetogen en heel geconcentreerd!
Endo Yosuke kwam na Kulikova het toneel op. Hij speelde zo te horen een Fuga van Bach. Hij begon het stuk goed en bracht de stemmendans mooi naar voren. Maar toen sloeg het noodlot toe en toonde Bach zich een Killer voor het geheugen, hij was de draad helemaal kwijt. Ik kon met hem meevoelen. ;-) Mijn Lief kan dat ook, en daarom gaat ze liever niet mee als ik eens een keer optreed. Hij herstelde zich na enige tijd wel, maar het spel bleek later uitgespeeld.
Jorge Castaneda was de volgende in de rij. Ik kende het eerste stuk dat hij speelde: Tarantella van Mertz. Wow, wat een tempo! Jammer dat de duidelijkheid er een beetje onder leed. Na Mertz speelde hij muziek uit de Renaissance. Omdat veel stukken anoniem zijn, miste ik de aankondiging hier dus niet. Hij pakte het heel wat rustiger aan, ook al zat er wat onrust in de loopjes.
Fabian Freesen bracht de Prelude in E van Bach. Ik had hem in de kantine horen oefenen, waarbij hij het zelfs nog sneller deed dan Ana Vidovic. Op het toneel nam hij gas terug en liet de muziek spreken. Ik vond het een mooie uitvoering. Zijn tweede stuk -vermoedelijk iets van Brouwer- was heel virtuoos, knap gedaan!
Anna Bragina speelde een modern stuk met prachtig lange harmonischen. Het leek op een Japans stuk. Ze speelde het beste in de rustige passages, de luide passages -er zat een langgerekt crescendo in het stuk- waren heel wat minder duidelijk.
Na de pauze kwam Jan Sanen op, die hetzelfde stuk speelde als Anna Bragina. Vergelijken ligt dan ook direct voor de hand. Hij volgde de tekst waarschijnlijk exact en fraseerde wat minder. De uitdaging van het stuk bleek de spanningsopbouw, terwijl je toch de puls moet vasthouden. Jammer genoeg verdween die in het crescendo een beetje. Toch petje af om met zo’n lastig stuk een gooi naar de prijzen te doen!
Lore Raus kwam met een Sonate van Scarlatti, welke van de 550 moet je van me te goed houden. Zij speelde het met een krachtige inzet, waarbij de trillers op twee snaren de helderheid benadrukten.
De volgende was Daniel Schatz. Hij speelde een Japans stuk, later hoorde ik dat het Equinox van Takemitsu was. Inderdaad, de kalme sfeer van een rustige zomeravond. Hij bracht de tere sfeer goed over.
Toen Bo Ye Hwang haar stuk begon te spelen, was ik even de weg kwijt. Het was modern, maar zonder achtergrondinformatie kun je jezelf nergens op richten. De compositie was nogal gefragmenteerd en chaotisch. Het leek op een suite van meer delen, maar ik hoorde het verband niet. Te High Tech voor mij!
Magdalena Kaltcheva bracht een stuk dat me heel bekend voorkwam. Het moest haast wel Albeniz zijn. Ze bracht het stuk met verve, waarbij ze haar gitaar met de trotse blik van een rasechte Dona Espana opnam. Mooi om te zien!
Stephane Dupont kondigde aan dat hij twee delen uit een Sonatina van Morel zou spelen. Het langzame deel bleek een mooi introvert stuk te zijn met daarin toch de nodige virtuoze passages. Hij speelde het coherent. Het snelle deel daarentegen werd een beetje warrelig. ;-) Of mijn oren houden de snelheid niet meer bij!
Klyushin Pavel bracht een stuk dat op me over kwam als de Fandango uit de Tres Piezas van Rodrigo (ik moet toch eens beter mijn literatuur bijhouden). Hij speelde het stevig en transparant in structuur, wat mij als muziek in de oren klinkt.
Een tweede pauze zorgde voor een beetje rust, want het is zeker voor de jury toch een aardige ruk, meer dan twintig kandidaten.
Na de pauze trad Guan Cang aan met een stuk dat haast iets van Bach moest zijn. De vele versieringen maakten de herkenning wat moeilijk. Daarna speelde hij iets uit de klassieke periode, maar ook hier moest ik maar gokken. Op de een of andere manier leidt die gok je aandacht van de muziek af, en dat is vervelend. Kun je nagaan hoe je wordt vooringesteld door de naam van het stuk en de componist!
Jean Francois Macq kondigde aan dat hij Saudade Nr 3 van Roland Dyens zou gaan spelen. Nou was ik benieuwd of ik dat stuk kende. Na een intro werd het duidelijk, ik had Robert het stuk weleens horen spelen: lekker swingen met een hoop virtuositeit. Ik was echt onder de indruk! Alles leek voorspoedig naar het einde van het stuk te gaan, maar helaas, toen tartte hij het noodlot, stemde onder het spelen bij en viel daarmee compleet uit de maat. Jammer, jammer, jammer!
Jona Kesteleyn vertelde dat hij het eerste deel uit de Sonate van Antonio Jose zou gaan spelen. Ik had dankzij Zoran Dukic al met het stuk kennisgemaakt. Deze muziek is van een andere orde dan de Saudade van Dyens, je zit hier niet echt mee te swingen, maar Kesteleyn speelde het in mijn opinie erg goed.
Sabrina Vlaskelic betrad -nee dat is niet het juiste woord- in haar stemmige jurk schreed zij het toneel op, installeerde zich elegant en begon een rustig stuk te spelen. Ze toonde daarbij een gepassioneerde expressie, zowel in muzikale als in eh.. fysieke zin, zij vormde samen met haar gitaar de arabesken die je vaak bij geliefden ziet. Frasen en posen waren in ieder geval in perfecte harmonie! Na het rustige stuk zette ze een zeer virtuoze finale in. Nadat ze die tot een -volgens haar niet helemaal goed- einde had gebracht wierp ze een woedende blik op haar arme Vriend Gitaar en beende geagiteerd het podium af. Da’s nou passie! La Diva!
Floria Nica kwam heel wat rustiger over dan haar voorgangster, maar ook hier merkte ik weer mijn gebrek aan opvoeding. Ja, je kunt toch niet het hele repertoire uit je hoofd kennen. Ze speelde twee stukken, eerst een qua dynamiek interessant deel en daarna een stuk dat mij compleet niet zei. Ik heb met die hedendaagse muziek soms de frustratie dat je woorden hoort, maar de taal niet verstaat.
Daarna was het de beurt aan Carrero Suarez. Ik had hem in de kantine werkelijk powerplay horen oefenen, weliswaar gedempt met een handdoek tussen de snaren, maar behoorlijk stevig. Hij bracht een stuk in het Latin-idioom en deed dat met een stevige maar relaxte virtuositeit.
Officieel waren de kandidaten nu op, maar er kwamen er nog twee achteraan. Ik was even helemaal lost, dus het spijt me, van die laatste twee heb ik geen impressie. Uiteraard bekroop mij de angst dat mijn kandidatenlijstje uit de pas zou lopen met de werkelijkheid, maar ja, dat is dan maar zo.
Het was in ieder geval een heel leuke ervaring om de voorrondes mee te maken. Ik heb diep respect voor de jury die uit deze hele rij kandidaten de beste moet kiezen.
Ik vond het ook erg leuk om te zien hoe de gitaristen op het toneel zaten en de muziek zeg maar fysiek benaderden. Vooral de gezichtsuitdrukkingen vertelden een persoonlijk verhaal, dat niet alleen de intentie en sfeer van de noten benadrukte of verzwakte, maar ook iets vertelde over het gevoel erachter. Het is daarbij prachtig om te zien hoe een speler in diepe concentratie soms compleet opgaat in wat hij of zij aan het doen is. Dan word je gewoon benieuwd naar het verhaal dat zich op dat moment in hun hoofd afspeelt.
Een cabaretier heeft zo’n "verhaal in het hoofd" weleens humoristisch en vrij banaal ten gehore gebracht tijdens het spelen van de Mondscheinsonate, in termen van "straks lekker hangen voor de TV" of "ik denk dat ik mijn pakje brood vergeten ben". Maar ik denk dat de kandidaten zich op dit moment meer op hun muziek concentreerden!
Ik neem nu even een voorschotje op het volgende verhaal over het avondconcert: de finalisten bleken uiteindelijk te zijn Magdalena Kaltcheva, Irina Kulikova, Sabrina Vlaskalicj, Floria Nica en Daniel Schatz.
Vorig jaar waren het vier heren en een dame, nu is het precies omgekeerd. Tot mijn verrassing was Jean Francois Macq (van de Dyens Saudade) er niet bij. Maar ik ben dan ook geen jury! Ik was heel benieuwd hoe de finalisten zondag zouden gaan spelen!