Dag Een: Concert Jaques Stotzem
De kracht van het Twents Gitaarfestival is, dat er ook andere gitaardisciplines dan de klassieke op het toneel komen. Dit jaar was het de beurt aan finger-style gitaar, met als prominente vertegenwoordiger Jacques Stotzem uit het Belgische Verviers.
Verviers roept nog wel herinneringen bij me op. Toen ik een jaar of twaalf was, waren we eens op de terugweg van vakantie en passeerden we het oostelijk deel van Belgie ten noordoosten van Luik. Het was etenstijd, maar er was zo gauw geen restaurant te vinden.
Op gegeven moment kwamen we aan in Verviers, in mijn herinnering een nogal grauwe stad. Het viel niet mee om de weg te vinden met al die bordjes Toutes Directions, maar eindelijk kwamen we bij de rivier de Vesder, waar bij de brug een patatkraam stond.
Wij blij, totdat we er al etend achter kwamen dat ze in Belgie echte aardappels gebruikten voor de patat. Niks geen knapperige frieten, je kon die slappe hap rond je vinger buigen. Dat was een echte cultuurshock, waardoor ik me Verviers nu nog herinner.
Terug naar de muziek. Finger-style gitaar, ook wel finger-picking genoemd, naar de mini-plectra (picks) die je op je duim en vingers schuift, is bij het grote publiek bekend geworden door spelers als Tommy Emanuel.
Ik heb het weleens geprobeerd te leren via de blues- en ragtime stukjes van Huub Holthuis en niet te vergeten Huiswaarts van Harry Sacksioni. Dat was uiteindelijk niet zo'n succes, het is lastig om de klassieke speelstijl lost te laten.
Ik had weleens een DVD van Tommy Emanuel gezien. Spetterende virtuositeit, show en bravour, maar naar mijn idee iets te veel noten en iets te weinig duidelijke melodie. Met dat in het achterhoofd werd ik door Jacques Stotzem compleet verrast.
Allereerst zijn sound. Stevig, maar prachtig warm met een groot dynamisch bereik. Hij moest een kei van een versterker en pickupsysteem hebben om dat voor elkaar te krijgen. Zelfs als hij het klankgat van zijn gitaar op de boxen richtte, was er geen spoortje feedback. Als ik daar het geluid van Harry Sacksioni van vorig jaar tegen afzet, had Stotzem het vele malen beter voor elkaar.
En dan het belangrijkste, zijn spel. De melodie kreeg van hem de boventoon (ja, ook in de flageoletten) en de virtuositeit stond in dienst van de muziek, was geen doel op zich. Zo zat er een muzikale balans in zijn stukken, die je bij spelers als Emanuel veel minder terugvindt.
Hij wisselde ruige stukken (zoals een aantal bewerkingen van Jimi Hendrix nummers) af met rustige en subtiel gespeelde ballads, zodat het hele programma een evenwichtige mix tussen spanning en ontspanning werd. Erg lekker om naar te luisteren.
Op het moment was hij bezig met een project rond arrangementen van popnummers, getiteld Catch the Spirit.. Een bepaald nummer daaruit viel me extra op.
Jacques Stotzem speelde zijn versie van With or Without You van U2. Het begon met een stukje melodie in flageoletten, die de ritmegitaar vertegenwoordigden, en daarna zette hij zowel bas, begeleiding als melodie van het nummer in. Fenomenaal!
Nu ben ik geen fan van U2, maar dit nummer geeft me op de een of andere manier kippenvel. Kijk alleen eens naar (en tussen de regels van) het refrein:
With or without you,
With or without you,
I cant live,
With or without you,
Die lading van melodie en tekst wist Stotzem zo precies te treffen (nu ik het opschrijf voel ik het al weer), dat mijn gedachten op dat moment uitgingen naar iedereen die op de een of andere manier gedwongen alleen verder moet, omdat het samen niet meer verder gaat. Hetzij door keuze, hetzij ten gevolge van het onvermijdelijke, hetzij plotseling, hetzij na een lange tijd die voor omgaan met het gebeuren nog te kort is. Automatisch denk je dan even aan mensen die je kent, die daar op dit moment tegenaan zitten te kijken.
Kortom, een memorabel concert!